عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
751
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
سيد عبد اللّه را به منبر بردند . او گفت : اى مردم من شكايت موسيو نوز را به شاه مىنويسم ، او مىگويد جواب توپ و تفنگ است و قدرى مذمت كرد و گفت : هميشه عاشورا است و اين جمعيت فراهم خواهد بود . عين الدوله چنان اطراف شاه را محكم كرده كه كسى عريضه به شاه نمىدهد . در روز نهم محرم ، عريضهء آقا سيد عبد اللّه به توسط خواجهسرايان به شاه داده شد و جواب آمد كه بعد از قتل ، هرچه ميل شماست رفتار مىشود . دستخط را بالاى منبر خواندند و طلاب ساكت شدند و ممكن است تزوير باشد . مىخواهند قتل كه شكست « 1 » و سينهزنها دست از سينهزنى كشيدند ، دولت اجراى كار خود را نمايد . در روز عاشورا قدغن از طرف دولت شد كه سينهزنها راه نيفتند ، پيشرفت نكرد و راه افتاد . ناچار دولت در خانه فرنگىها را چاتمه سرباز و قزاق گذاشت و گفت : هيچ فرنگى از خانه بيرون نيايد و قشون پياده و سواره روز و شب گردش كردند . طهران در عشر اول محرم ، اعلانات بسيار بر ضد عين الدوله و موسيو نوز و سعيد السلطنه وزير پليس در شهر پراكنده كردند . طهران در عشر اول محرم ، شاه تكيهء دولتى را كه نزديك عمارت سلطنتى است و در عهد ناصر الدين شاه تعزيهدارى مفصل مىشد و چندى بود خراب شده بود ، داد ساختند و مثل عهد پدرش مزين كرند و حجراتش را وزرا و حكام به بلور آلات چيدند و تعزيهء مفصلى خواندند و اثاثهء سلطنتى را هرروزه در آنجا به نمايش درآوردند . در حقيقت به جاى عزا مجلس تئاترى بود و فرنگىها در آنجا حضور داشتند و خود شاه نيز هرروزه
--> ( 1 ) . شكستن قتل به معناى گذشتن زمان قتل حضرت سيد الشهدا حسين بن على ( ع ) است يعنى سپرى شدن نيمه روز عاشورا . چون در روايات آمده كه قتل سيد الشهدا در ظهر روز عاشورا صورت گرفته لذا ، پس از گذشتن ظهر ، اصطلاح است كه قتل شكست ، يعنى كليه آثار مترتبه بر مقدمات و واقعه قتل مرتفع شده است و وضع جامعه صورت عادى يافته .